İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nin (APİKAM) düzenlediği Kent Söyleşileri dizisi, 24 Mart 2023 tarihinde gerçekleştirilecek “Şark Tiyatrosu ve İzmir Turnesi” başlıklı etkinlikle yoluna devam ediyor. Bu oturumda, Prof. Dr. Semih Çelenk ve araştırmacı-yazar Gökhan Derbent, Tanzimat sonrası Osmanlı İmparatorluğu’nda modern tiyatronun doğuşuna ve Şark Tiyatrosu’nun İzmir’e uzanan serüvenine odaklanacaklar. Dönemin kültürel ve sanatsal gelişmelerinin inceleneceği bu söyleşi, tarih severler ve tiyatro meraklıları açısından kaçırılmaması gereken bir fırsat sunuyor.
İzmir’de 24 Mart 2023 tarihinde saat 18.00’de APİKAM’da gerçekleştirilecek olan bu oturum, aynı zamanda 27 Mart Dünya Tiyatro Günü etkinlikleri çerçevesinde önemli bir yere sahip. Tanzimat Fermanı’nın 1839 yılında ilan edilmesiyle hız kazanan batılılaşma sürecinin sahne sanatlarına getirdiği yenilikler ele alınacak. Prof. Dr. Semih Çelenk ve Gökhan Derbent, Şark Tiyatrosu’nun kuruluş dönemine ve Osmanlı’da modern tiyatronun nasıl şekillendiğine dair bilgilerini katılımcılarla paylaşacaklar. Bu süreçte, Ermeni tiyatro sanatçılarının önemli katkılarıyla ortaya çıkan Şark Tiyatrosu’nun tarihçesi, faaliyetleri ve İzmir’e gerçekleştirdiği turne detaylı bir şekilde ele alınacak.
Şark Tiyatrosu, 19. yüzyılın ortalarında dikkat çeken bir tiyatro topluluğudur. Srabyon Hekimyan’ın yönetiminde, Pera ve Ortaköy Birleşik Ermeni Tiyatro Topluluğu olarak organize edilen grup, 1858-1859 sezonunda Pera’daki Naum Tiyatrosu sahnesinde hem Ermenice hem de Türkçe oyunlar sahnelemiştir. Bu topluluk, Osmanlı tiyatrosu açısından önemli bir ilke imza atmış ve döneminin sahne sanatlarına büyük katkılarda bulunmuştur. Ermeni tarihçi Şarasan’ın belirttiğine göre, bu grup aslında “Şark Tiyatrosu” olarak anılmaktaydı. Ancak, iki sezon süren etkinliklerin sonrasında çeşitli maddi zorluklar ve grup içindeki anlaşmazlıklar nedeniyle turne kararı alarak İzmir’e gelmek zorunda kaldılar.
Tiyatro tarihinin bu önemli parçası, izleyicilerin zihninde sadece bir sahne gösterisi olarak değil, aynı zamanda kültürel bir etkileşim ve toplumsal değişim aracı olarak yer ediyor. Şark Tiyatrosu, o dönemde meydana gelen kültürel değişimin ve batılılaşmanın bir simgesi haline gelmiştir. İzmir’e yaptıkları turne, sadece yerel tiyatro sahnesini etkilemekle kalmamış, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nun tüm coğrafyasında modern tiyatronun yerleşmesine katkıda bulunmuştur. Bu bağlamda, 24 Mart’ta gerçekleşecek söyleşi, bu tarihi olguyu ve anekdotları gün yüzüne çıkararak katılımcılara zengin bir deneyim sunmayı hedefliyor.
Sonuç olarak, “Şark Tiyatrosu ve İzmir Turnesi” başlıklı bu oturum, sadece tiyatro tarihine ilgi duyanlar için değil, aynı zamanda kültürel mirasa ve toplumsal değişimlere dair derinlemesine bilgi sahibi olmak isteyen herkes için büyük bir fırsat teşkil ediyor. İzmir’deki bu söyleşi, katılımcılara hem tarihi bir perspektif sunacak hem de tiyatro sanatlarının önemini yeniden gözler önüne serecektir.
