Gediz Nehri’ndeki Kirlilik Tarımı Tehdit Ediyor

0

BEĞENDİM

0

İzmir ve Manisa’nın iş birliğiyle hazırlanan bilimsel rapor, Gediz Nehri’ndeki yoğun kirliliğin su kaynakları, tarım alanları ve İzmir Körfezi üzerinde ciddi tehditler oluşturduğunu gözler önüne seriyor. Uzmanlar, özellikle yer altı sularındaki kirlenmenin geri dönüşü zor etkileri hakkında uyarılarda bulunuyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, “Sağlıklı Körfez” hedefi doğrultusunda Gediz Nehri’ni detaylı bir şekilde incelemeye aldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gönderilen deniz kirliliğiyle ilgili ceza ve denetim yetkisi talebinin reddedilmesine rağmen, deniz kirliliğini dron taramaları ile tespit eden Büyükşehir, Gediz Nehri’ndeki su analizlerini sürdürmektedir. Gediz Nehri ve onun yan kollarında yürütülen izleme faaliyetleri, bu kirliliğin sadece İzmir Körfezi’ni değil, aynı zamanda doğrudan tarımsal üretimi ve yer altı su kaynaklarını da olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. İZSU ve Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi (MASKİ) tarafından gerçekleştirilen ortak proje, havza genelinde elde edilen verilerin kirliliğin çok boyutlu ve birikimli bir yapı sergilediğini ortaya koyduğunun altını çizmektedir.

Her ayın ilk haftasında Gediz Nehri’nde yürütülen örneklemeler sayesinde, İzmir sınırlarında Gediz Nehri’nin ana yatağı, Ağıldere ve Nif Çayı dahil olmak üzere toplam 23, Manisa bölgesinde ise 36 örnekleme noktasından numuneler alınmaktadır. Kirlilik düzeyleri düzenli ve anlık olarak izleniyor. İzmir’deki analizler, TÜRKAK akredite İZSU Halkapınar Laboratuvarı’nda; Manisa’daki analizler ise MASKİ’nin akredite laboratuvarında gerçekleştiriliyor. Elde edilen veriler aylık raporlar halinde değerlendiriliyor ve Manisa Büyükşehir Belediyesi bu çalışmalara da katkı sağlıyor. İzmir ve Manisa’nın elde ettiği veriler, yıllık raporlarda bütünleştirilerek Gediz’in su kaynağından temiz çıkmasına rağmen kirlenmesine sebep olan unsurların yıllık süreçte tespit edilmesine olanak tanıyacak. Bu sayede İzmir Körfezi ve bölge tarımındaki kirliliğe karşı daha etkili bir mücadele yürütülebilecek.

Birçok konuda detaylı araştırma yapıldığı gibi, Ocak ve Şubat 2026 tarihli “Gediz Nehri ve Yan Dereleri Kirlilik İzleme Raporu” da bu bağlamda önemli veriler sunuyor. Rapor, Gediz Havzası’nın idari sınırlarla değil, ekosistem bütünlüğüyle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Gediz Nehri, 401 kilometrelik yaşam koridoru boyunca sadece su taşımıyor; aynı zamanda sanayi, evsel atık ve tarımsal baskıların izlerini de İzmir Körfezi’ne kadar sürdürüyor. Rapor, Gediz Nehri’nin Manisa sınırlarına kirletilmiş olarak girdiğini tespit ediyor. İzmir tarafında yapılan ölçümler, su kalitesinin III. sınıf seviyede olduğunu ortaya koyuyor. Ayrıca, toplam azot ve fosforun tüm örnekleme noktalarında sınır değerlerin üzerinde olduğu belirtiliyor. Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) ve biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ) gibi organik yük göstergelerinin çoğu noktada “orta kirlenmiş su” seviyesini gösterdiği raporun önemli bulgularından biri.

Gediz Havzası’ndaki kronik kirlilik yükünün varlığını aktaran raporda, sanayi ve tarım kaynaklı kirleticilere dikkat çekiliyor. Raporda, azot ve fosforun gübre kullanımındaki artış nedeniyle çoğaldığı, atık su arıtma tesisi bulunmayan yerleşimlerde yeni tesislerin kurulmasının zaruri olduğu ifade ediliyor.

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in Murat Dağı’ndan başlayıp Kütah